Zwarte Piet: gewoon afschaffen

by

Al jaren volg ik op flinke afstand de hele Zwarte Piet discussie. Zelf weiger ik aan deze discussie deel te nemen, omdat er niets te discussiëren valt. Het is ondertussen 2020, de feiten zijn meer dan bekend, de oplossing is verpletterend simpel: Zwarte Piet is Blackface, Blackface is racisme, kortom, klaar met die Zwarte Piet.

In tegenstelling tot vroeger, toen ik ervan overtuigd was dat als ik maar rustig (vooral niet boos!), met de juiste argumenten en de juiste feiten, op de juiste toon met de juiste voorbeelden mijn punt maakte tegenover iemand met racistische opvattingen, dat die persoon dan niet anders kon dan inzien dat ik gelijk had, ben ik er nu van overtuigd dat als iemand in 2020 nog steeds pro-Zwarte Piet is, er dan werkelijk NIETS is wat ik zou kunnen zeggen wat die persoon van mening doet veranderen. Nogmaals, het is 2020. Het is geen onwetendheid meer. Het is onwil.

Iedereen die wel eens een half cursusje verandermanagement gedaan heeft of op een kantoor gewerkt heeft waar men in 2003 nog WordPerfect 5.1 gebruikte “omdat Miep geen Word wil leren”, weet dat er altijd mensen zijn die pertinent weigeren mee te veranderen. Hoe ze ook tegemoetgekomen worden, hoeveel rekening er ook met ze gehouden wordt, hoeveel tijd en aandacht er ook is voor hun gevoelens en bezwaren: ze zijn niet over de streep te trekken. Je kunt er dan nog jarenlang tijd, energie en geld in steken, maar dat is totale verspilling. In een kantoorsituatie is het simpel: op een gegeven moment besluit de werkgever dat het klaar is, en wordt de verandering doorgevoerd. Miep kan dan óf Word leren, óf ergens anders gaan werken. Meestal kiest Miep eieren voor haar geld, en zo niet, dan heeft de rest van de organisatie geen last meer van Miep. Dahaag, Miep!

In het Zwarte Piet “debat” zijn we, zoals ik hierboven ook al aangaf, al een poosje geleden op dit punt aangekomen. Ik vind het dan ook te bizar voor woorden dat de Nederlandse overheid nog steeds weigert in te grijpen en dat de Premier van Nederland maar van die neo-liberale onzin blijft verkondigen over dat dit een (semi-)individueel probleem is, waar men “met elkaar” uit moet komen. Gezien de manier waarop de politiek met deze kwestie omgaat, zou je vermoeden dat het om een burenruzie over een schutting gaat, en niet om racisme. Hopelijk ten overvloede: racisme is een vorm van discriminatie. En discriminatie is wettelijk verboden op basis van artikel 1 van de Grondwet.

Sowieso is de taal die door de Premier gebruikt wordt extreem manipulatief: “mensen voelen zich gediscrimineerd”. Nee. Mensen WORDEN gediscrimineerd. Als ik keihard op je tenen ga staan en jij roept “Au!”, zeg ik toch ook niet dat “jij je op je tenen gestaan voelt”? Ik zeg gewoon sorry, en let voortaan op waar ik mijn voeten laat. Dit soort manipulatief taalgebruik van politici is overigens 0% toeval en 100% opzettelijk, en heeft tot doel om de situatie als minder ernstig te laten lijken dan hij is. [NB: Mocht iemand meer willen weten over manipulatie in taal willen weten: ik ben op manipulatie in politieke speeches afgestudeerd, dus ik heb massa’s artikelen die ik kan delen.]

Niet alleen politici, maar ook de Nederlandse media spelen in deze kwestie een smerige, ondermijnende rol: door het te framen als “mensen voelen zich GEKWETST door de Zwarte Pietfiguur” in plaats van als “De Zwarte Pietfiguur is een uitingsvorm van racisme, racisme is discriminatie, discriminatie is bij wet verboden, tijd om Zwarte Piet af te schaffen”, creëren ze een situatie waarin het plots logisch lijkt om “rekening te moeten houden” met de “gekwetste” gevoelens van de pro-Zwarte Piet mensen. Want “iedereen heeft toch het recht op erkenning van hun gevoelens”? En “wie mag bepalen dat de gevoelens van de anti-Zwarte Piet mensen meer waarde hebben dan die van de pro-Zwarte Piet mensen”? Dus dan moet er gepraaaaat worden, en een compromis gesloten. Terwijl dit nu juist een situatie is waarin er GEEN compromis moet komen. Want het gaat niet om “gekwetste gevoelens”. Het gaat om racisme. En racisme is een vorm van discriminatie. En discriminatie… we begrijpen elkaar, toch?

Zelfs de Verenigde Naties hebben de Nederlandse overheid in 2015 (Pagina 4, punt 17) al dringend aangeraden deze situatie te veranderen en ook het Europees Parlement heeft enkele dagen geleden aangegeven dat er een einde moet komen aan de Zwarte Piet-traditie.

Maar het is als Nederlandse overheid en politiek natuurlijk een stuk makkelijker om je kop in het zand te steken en maar te blijven doen alsof dit een situatie is van “waar twee kijven, hebben twee schuld”, iets wat sowieso 99% van de tijd in onzinstelling is, maar dit terzijde. Ook is het leggen van de verantwoordelijkheid bij de gediscrimineerde, wat in de praktijk neerkomt op “Ga jij die ander er maar eens van overtuigen dat jij het verdient om fatsoenlijk behandeld te worden”, een klassiek voorbeeld van victim blaming en gewoon Niet Ok.

Het wordt dan ook hoog tijd dat we als bewoners van Nederlander harder gaan inzetten op het afschaffen van Zwarte Piet. Ja, afschaffen. Helemaal, totaal, geheel afschaffen. Het is hoog tijd om te kappen met die halfslachtige polderoplossingen die de zaak alleen maar ondermijnen: door een roetveegpiet te hebben, bevestig je in feite “dat hij door de schoorsteen komt”, en we weten allemaal dat dat aperte onzin is. Ook nodig je pro-Zwarte Piet mensen uit om tot het einde der tijden te blijven steggelen over welke kleurgradatie Piet nog wel acceptabel is.

Hetzelfde geldt voor de regenboogpiet: leuk hoor, zo’n regenboog, maar hiermee onderken je de ernst van Blackface niet, en geef je tevens ruimte voor argumenten dat “Alle kleuren gelijk zijn” en schuif je wat mij betreft redelijk rechtstreeks de “Ik zie geen kleur! Ik ben kleurenblind! Ik ben geen racist!”-discussie in en… er zijn zat artikelen online te vinden waarom deze argumenten schadelijk zijn. Want het gaat niet alleen om de kleur. Het gaat om de kleur, de outfit, de pruik, de geschiedenis waar deze figuur onlosmakelijk mee verbonden is.

Kijk naar wat er in de US en in de UK gebeurt (en zelfs in Hoorn doen ze een poging): de standbeelden van slavenhouders en ander gespuis krijgen ook geen facelift, nieuw kapsel en een andere outfit aan, die worden gewoon van hun sokkel gelicht. Voor Zwarte Piet geldt hetzelfde: de enige manier om deze al veel te lang voortslepende situatie fatsoenlijk op te lossen is om de figuur Zwarte Piet af te schaffen, liever gisteren dan vandaag.

Dus laten we ophouden met het, al dan niet via Facebook, soebatten met Ome Henk en Tante Miep over deze kwestie en in plaats daarvan inzetten op de dingen die onder “Wat kan ik doen?” beschreven staan op de website van Kick Out Zwarte Piet en dan wat mij betreft met name het indienen van klachten bij instanties, en het sturen van mails naar zowel lokale als Tweede Kamer politici, om ze te vragen wat ze aan deze kwestie gaan DOEN. Wijs ze vooral op het feit dat er volgend jaar Tweede Kamerverkiezingen zijn. Onderteken en/of start een petitie.

Kaart het aan op school, bij de lokale Sinterklaasvereniging, de buurtvereniging, de sportvereniging. Boycot het feest. Ga niet naar de intocht, kijk geen Sinterklaasjournaal, koop geen Sinterklaasspullen. Laat de gemeente, de makers van het Sinterklaasjournaal, de winkeliers weten dat het tijd is om met Piet te stoppen. Vooral de bedrijven die je wat willen slijten, zijn, zoals we de afgelopen week geleerd hebben, nogal vatbaar voor druk en de dreiging geld mis te lopen. Maak gebruik van het feit dat ze geen principes hebben, en dat Black Lives Matter “trendy” is op het moment.

“Maar is het helemaal zonder Pieten dan nog wel leuk voor de kinderen?” Het afschaffen van Zwarte Piet zou ook een perfect moment zijn om de hele Sinterklaastraditie eens naar de 21e eeuw te upgraden: stop met tegen kinderen te liegen dat Sinterklaas echt is, dat is nergens voor nodig. Kinderen weten bijvoorbeeld best dat Elsa en Anna van Frozen ook niet “echt” zijn, maar zijn daarom niet minder dol op de personages.

Hoe ik een geupdate versie van Sinterklaas verder voor me zie? Nou, haal die oude man van dat paard af en geef hem, net als elke hippe bejaarde, een scootmobiel. Nu er geen Pieten meer zijn, wordt Sinterklaas vergezeld door een team van jonge twintigers in gepersonaliseerde overals die hem helpen en een beetje bij de les houden wat betreft “Hoe het in de wereld werkt”: het S-Team, uiteraard kort voor Sinterklaas-Team, maar ook Steam, verwijzend naar de stoomboot. De dynamiek tussen Sinterklaas en het S-Team is zoals tussen een opa en zijn kleinkinderen, wat past bij het feit dat het een feest voor kinderen is. De leden van het S-Team kunnen dansen, wat inhaakt op de TikTok-hype én meteen meer bewegen voor kinderen promoot. Uiteraard zijn ze ook muzikaal, en werken ze samen met jonge Nederlandse muzikanten aan moderne teksten op moderne muziek. Ik zie een heel nieuw Sinterklaasliedjesrepertoire voor me, evenals liedjes over dingen die kinderen bezighouden. Wel eerst even alle jaren Kinderen voor Kinderen bestuderen, om te zien welke fouten deze keer NIET gemaakt moeten worden. Het feit dat ik dit in 3 minuten heb kunnen bedenken, laat zien dat als er een team professionele programmamakers eens goed voor gaat zitten, ze écht wel een feest kunnen bedenken zonder Pieten wat voor alle kinderen leuk kan zijn.

“Maar wat nou als er rellen komen?” Tja, dan heeft de politie eindelijk eens iets nuttigers te doen dan mensen etnisch profileren. Sorry not sorry.

Ik geloof dat het wat rellen betreft niet dat het zo’n vaart gaat lopen. Tuurlijk, er zullen misschien wat beroepsracisten en van die “Goed of slecht, zon of regen, het maakt niet uit, we zijn overal tegen!”-types een afspraakje maken via Facebook om ergens te gaan staan oreren en te rellen, maar dat doen ze nu ook al met enige regelmaat. De Nederlandse volksmentaliteit kennend wordt er eerst, tegenwoordig vooral online op Twitter en Facebook, moord en brand geroepen en hevig geklaagd, waarna men zich morrend aanpast. Een paar jaar later verkondigen diezelfde mensen doodleuk dat ze altijd al wisten dat dit beter was, zo zonder Zwarte Piet. Natuurlijk zul je altijd de Tante Miep’s hebben die nooit van mening veranderen en tot het einde der tijden zullen vasthouden aan zowel Zwarte Piet als WordPerfect 5.1. Dat is echter geen enkele reden om alles dan maar bij het oude te houden.

Laat “Black Lives Matter” geen loze slogan in je leven zijn. Nederland, het is klaar met die Zwarte Piet.

Black Lives Matter, anti-racisme, waar begin ik? [verzamelpost]

by

Sinds de moord op George Floyd op 25 mei jl. is de hele wereld zich nu bewust van een situatie die voor zwarte Amerikanen al eeuwenlang dagelijkse kost is, en ook voor iedereen die niet in Amerika woont maar wel zwart is, geen nieuws is.

Ik merk dat er nu veel, vaak witte, mensen zijn die het gevoel hebben structureel iets te willen doen/veranderen, maar die door de bomen het bos niet meer zien. Het voordeel van social media is dat het snel is en dat je in korte tijd veel informatie kunt overbrengen, en dat is tegelijkertijd ook het grote nadeel: voor zaken waar snel actie ondernomen moet worden, is het ideaal, maar voor verdieping en verbreding is het, althans in mijn optiek, niet het beste medium. Niet in de minste plaats omdat de meeste mensen “tussendoor” op social media zitten, en er weinig mensen zijn die ergens in een tram of een wachtkamer op hun telefoon uitgebreid een artikel van 25 pagina’s of een documentaire van 90 minuten gaan kijken. Daarnaast is racisme, in al haar facetten, een onderwerp dat dusdanig belangrijk maar ook dusdanig omvangrijk en complex is, dat je het niet “even tussendoor” kunt bestuderen.

In een poging een begin van een pad in het bos te creëren, volgt hieronder een zeer incomplete lijst van verzameldocumenten, organisaties, boeken, artikelen, films, documentaires en academische colleges die interessant, nuttig en/of leerzaam kunnen zijn, of in ieder geval als startpunt voor verder onderzoek kunnen dienen:

Verzameldocumenten met (achter)grondinformatie (artikelen, boeken, pdf’s, podcasts), links naar petities en doneerlinks gemaakt en bijgehouden door personen uit/organisaties in de VS

Ways You Can Help. Met de belangrijke noot: “When You’re Done: Educate Yourself. This Doesn’t Go Away Once The Topic Isn’t “Trending.””

#DefundThePolice petitie

Natl Resource List by @botanicaldyke on Twitter

Antiracist allyship starter pack

Nederland

The Black Archives. “The Black Archives is een historisch archief waar mensen terecht kunnen voor inspirerende gesprekken, inhoudelijke activiteiten en boeken vanuit zwarte en andere perspectieven die elders vaak onderbelicht blijven”. Je kunt hier doneren. Ook zoeken ze vrijwilligers: rondleiders en mensen die willen helpen archiveren.

Stichting Nederland Wordt Beter. “Stichting Nederland Wordt Beter richt zich op een toekomst zonder racisme en uitsluiting. Wij zijn van mening dat dit alleen bereikt kan worden door het erkennen van de invloed die het koloniale en slavernijverleden heeft op de huidige samenleving en op alle Nederlanders. De stichting zet zich in voor meer kennis over de gevolgen van het koloniale en slavernijverleden van Nederland”. Je kunt doneren of vrijwilligerswerk doen.

Gloria Wekker – Witte Onschuld

Zwarte Piet, een blackfacepersonage Een eeuw aan blackfacevermaak in Nederland

De situatie waarover Het Parool al in 2018 berichtte, dat een aanzienlijke groep Surinamers in Nederland minder AOW ontvangt dan hun Nederlandse leeftijdsgenoten nog steeds niet opgelost is. Deze situatie is ontstaan omdat zij volgens de boeken minder dan 50 jaar (de tijd die het duurt om een volledige AOW op te bouwen) in Nederland hebben gewoond voordat zij de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt. Er wordt echter geen enkele rekening gehouden met het feit Suriname vanaf het moment dat ze geboren zijn tot het moment dat ze hier zijn komen wonen, bij het Nederlands Koninkrijk hoorde. Ze hebben dus 50 jaar in Nederland gewoond, en gewoon recht op het volle bedrag. Er zijn schriftelijke vragen over gesteld, en er is een petitie aangeboden aan het begin van dit jaar, maar tot nu toe is er geen oplossing in zicht.

Welke rol speelde Nederland in de slavernij? Snel overzichtsartikel over de geschiedenis van de slavernij in Nederland.

Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis

Slavernij en jij. “Voor iedereen die meer wil weten over het Nederlandse slavernijverleden is er nu Slavernij en Jij. Op deze website treft de bezoeker onmisbare basiskennis over dit deel van de Nederlandse geschiedenis”.

Keti Koti Amsterdam, de jaarlijkse herdenking en viering van de afschaffing van de slavernij. Dit jaar (2020) is de herdenking afgelast vanwege de Coronasituatie, in 2021 vindt de viering zoals altijd weer plaats op 1 juli. Meer informatie over een alternatieve herdenking dit jaar volgt.

Vrouwen in de Nederlandse slavernij: een lijst van publicaties over dit onderwerp.

Anton de Kom: schrijver, nationalist en verzetsstrijder: vogelvlucht biografie van Anton de Kom, onder andere schrijver van het boek “Wij slaven van Suriname”.

Anton de Kom: ‘Strijden ga ik!’, biografie van Anton de Kom vanuit Amsterdams perspectief.

Heden van het slavernijverleden, een vaste tentoonstelling in het Tropenmuseum in Amsterdam. In 2021 opent een nieuwe, uitgebreide tentoonstelling over het koloniaal- en slavernijverleden.

Wit huiswerk, een site “bedoeld voor witte mensen die zich hun strijd tegen racisme willen verdiepen”.

Literatuur en non-fictie

Ralph Ellison – Invisible Man

Franz Fanon – Black Skin, White Masks

Reni Eddo-Lodge – Why I no longer talk to white people about race

De volgende vier schrijvers hebben een dusdanig uitgebreid oevre, dat ik niet één specifiek boek ga aanraden:

Maya Angelou

James Baldwin

Audre Lorde

Toni Morrisson

Documentaires

A Band Called Death. Hoe drie broers uit Detroit de punk uitvonden in de vroege jaren 70.

I am not your Negro. De James Baldwin documentaire.

Black Ballerina. “Black Ballerina tells the story of several black women from different generations who fell in love with ballet. Six decades ago, while pursuing their dreams, Joan Myers Brown, Delores Browne and Raven Wilkinson confronted racism, exclusion and unequal opportunity. Today, young dancers of color continue to face formidable challenges breaking into the overwhelmingly white world of ballet. Moving back and forth in time, this lyrical, character driven film shows how far we still have to go and stimulates a fresh discussion about race, inclusion and opportunity across all sectors of American society”.

Jimi Hendrix: Hear My Train A Comin’

BASQUIAT – RAGE TO RICHES

Father Figure: “Voor jonge zwarte homoseksuele mannen kan het moeilijk zijn een weg te vinden in deze wereld, zo ook voor Guilliano. Hij was niet zeker over zichzelf totdat hij voguing ontdekte: hij is zichzelf meer gaan accepteren. Wat betekent het om jong, zwart en gay te zijn in de hedendaagse maatschappij?”

Hidden Figures, speelfilm gebaseerd op het non-fictieboek “Hidden Figures: The American Dream and the Untold Story of the Black Women Who Helped Win the Space Race” van Margot Lee Shetterly.

Soulmates : documentaire over de Ladies of Soul.

Devil’s Pie: D’Angelo

Youtube

Brands are Doing This on Purpose: Snitchery legt uit dat het feit dat miljoenenbedrijven (vaak in de mode of cosmetica) racistische “ongelukjes” hebben, niet per ongeluk is. Ze doen het voor de aandacht die het genereert.

Who is allowed to be a victim? Ted Talk by “Travis Alabanza, a London-based performance artist, writer and general sh*t talker that uses poetry, words, soundscapes and performance to scream about their survival as a black, trans, gender non conforming person in the UK”.

What Missy Elliott did for Afrofuturism

Ballet Shoes Made For Brown-Skinned Ballerinas. De balletwereld is helaas nog steeds doordrongen van racisme, en er komt maar heel langzaam verandering in.

The lost neighborhood under New York’s Central Park. Before Central Park was built, a historically black community was destroyed.

Artikelen

Even voor de zekerheid: Why Reverse Racism Isn’t A Thing

Disco superstar Sylvester: Why his relevance still feels mighty real.

There’s No Such Thing as a Dangerous Neighborhood

A New Report Highlights the Shocking Racial Disparity Among L.A.’s Homeless Population

‘So flawed and problematic’: why the term ‘world music’ is dead

Disco Demolition: the night they tried to crush black music

The White Lies of Craft Culture

As a black teenager, I loved Morrissey. But heaven knows I’m miserable now. “I used to defend Morrissey against accusations of racism. Now I feel betrayed by his support for bigots like Tommy Robinson”. Als je jeugdheld een racist blijkt.

Op-Ed: Kareem Abdul-Jabbar: Don’t understand the protests? What you’re seeing is people pushed to the edge

Podcasts

Dipsaus , dé podcast door en voor vrouwen van kleur.

Can hip hop save ballet? “In the world of classical ballet, black dancers are conspicuous by their absence. Eric Underwood, a former soloist with The Royal Ballet, wants to understand what might be restricting their participation”.

Collegereeksen

African American History: From Emancipation to the Present. 25 colleges over Afro-Amerikaanse geschiedenis. Helemaal gratis!

Nederland & de slavernij Een hoorcollege over de Nederlandse rol in de Trans-Atlantische slavenhandel, te downloaden voor € 27,95.